De regels van het Jeu du Boulanger
Kort samengevat
Alle 52 kaarten zijn zichtbaar. Je verplaatst ze één voor één tussen 8 kolommen, 4 cellen en 4 fundamenten. In een kolom leg je een kaart op de kaart van dezelfde soort die één rang hoger is. Je wint wanneer alle kaarten op de fundamenten liggen, van de aas tot de heer, soort voor soort.
De opstelling
Een spel van 52 kaarten, zonder joker, wordt geschud en open uitgedeeld in 8 kolommen van 7, 7, 7, 7, 6, 6, 6, 6 kaarten. Boven het speelveld bevinden zich 4 vrije cellen, aan het begin leeg, en 4 fundamenten, één per soort: schoppen, harten, ruiten en klaveren.
De toegestane zetten
Je verplaatst altijd de bovenste kaart van een kolom (de laatste, die door geen enkele andere kaart wordt bedekt) of een kaart uit een cel.
- Op een kolom: de kaart moet van dezelfde soort zijn en precies één rang lager. De harten 7 kan alleen op de harten 8, nooit op de ruiten 8 of op een zwarte 8. Dat is de regel die het Jeu du Boulanger van FreeCell onderscheidt, waar je rood en zwart afwisselt.
- In een cel: elke kaart, als de cel leeg is. Een cel bewaart maar één kaart.
- Op een fundament: eerst de aas van de soort, dan de 2, de 3 enzovoort tot de heer, steeds in dezelfde soort en één kaart tegelijk.
- Op een lege kolom: elke kaart, of een hele reeks (zie hieronder).
De rang loopt van de aas (de laagste) tot de heer: aas, 2 t/m 10, boer, vrouw, heer.
Een groep verplaatsen
Een reeks die al in een kolom ligt (dezelfde soort, opeenvolgende rangen, bijvoorbeeld klaveren 9, 8 en 7) kan in één keer worden verplaatst. Dat is slechts een sneltoets: het komt neer op het kaart voor kaart afbreken via de vrije cellen en de lege kolommen, en het daarna weer opbouwen. De maximale grootte van de groep wordt dus als volgt berekend:
(vrije cellen + 1) × 2 tot de macht (lege kolommen)
Een lege kolom verdubbelt de capaciteit, een vrije cel verhoogt die maar met één kaart. Wanneer de groep naar een lege kolom gaat, telt die bestemmingskolom niet mee: je kunt haar niet als tussenstation gebruiken om naar zichzelf te verplaatsen.
| Vrije cellen | Naar een bezette kolom, 0 lege kolommen | Naar een bezette kolom, 1 lege kolom | Naar een bezette kolom, 2 lege kolommen | Naar een lege kolom, 1 leeg in totaal | Naar een lege kolom, 2 leeg in totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 4 | 1 | 2 |
| 1 | 2 | 4 | 8 | 2 | 4 |
| 2 | 3 | 6 | 12 | 3 | 6 |
| 3 | 4 | 8 | 16 | 4 | 8 |
| 4 | 5 | 10 | 20 | 5 | 10 |
Voorbeeld: met 4 vrije cellen en een lege kolom verplaats je maximaal 10 kaarten naar een bezette kolom, maar slechts 5 naar de lege kolom. De pagina Voorbeelden laat dit geval zien in een echt spel.
Het einde van het spel
Het spel is gewonnen als alle 52 kaarten op de fundamenten liggen. Het is in de praktijk verloren als er geen nuttige zet meer mogelijk is: dan moet je zetten ongedaan maken of opnieuw beginnen.
Wat de app extra doet
Deze punten zijn eigen aan de app Jeu du Boulanger - Solitaire; andere versies van het spel doen het anders.
- Aantal cellen: 4, 2 of 1, te kiezen in het venster Nieuw spel. Verwijderde cellen verdwijnen van het speelveld en tellen niet meer mee in de grootte van de groepen.
- Geen automatische opmars: geen enkele kaart gaat vanzelf naar de fundamenten. Eén tik op een bovenste kaart stuurt die erheen als het mag; je kunt de kaart ook slepen.
- Dubbel tikken: de app zoekt eerst een fundament, dan de langste kolom die de kaart accepteert, dan een lege kolom, en ten slotte een vrije cel.
- Definitieve fundamenten: een kaart die op een fundament is gelegd, komt er niet meer af; alleen het ongedaan maken van de zet haalt de kaart terug.
- Ongedaan maken: de laatste 100 acties.
- Spelcode: elke deal heeft een code (bijvoorbeeld BK1-C4-AAAAA24) waarmee je exact dezelfde deal opnieuw krijgt. Zie de FAQ.
De score in de app
| Zet | Punten |
|---|---|
| Een kaart op een fundament leggen | +10 |
| Een kaart uit een cel op het speelveld leggen | +5 |
| Elke andere zet | 0 |
Een zet ongedaan maken haalt de punten weg die de zet had opgeleverd, en de score komt nooit onder nul.